Đình làng, nhất là đình làng ở miền Bắc, là kho tàng hết sức phong phú của điêu khắc Việt Nam trong lịch sử. Điêu khắc cũng còn đó ở chùa, đền, những kiến trúc tôn giáo khác, nhưng ko ở đâu nó được diễn đạt hết mình như ở Đình. Điêu khắc ở đình làng không những là nguồn tài liệu để nghiên cứu lịch sử Mỹ thuật Việt Nam, mà còn là nguồn tài liệu để nghiên cứu đời sống ngày thường cũng như tâm hồn của người nông dân Việt Nam.
nói điêu khắc đình làng cũng là đề cập đến nghệ thuật trang trí đình làng. Điêu khắc ở đây là điêu khắc trang hoàng. Người thợ khiến đình chẳng những thạo trong việc dựng đình mà còn biết tô điểm cho ngôi đình thêm đẹp. Điêu khắc ở đây bởi vậy gắn liền sở hữu kiến trúc. Hầu như trên những thành phần của kiến trúc đình làng đều được các nghệ nhân xưa sử dụng bàn tay điêu luyện của mình chạm khắc thành những hình chiếc với giá trị nghệ thuật cao, thu hút sự chú ý của mọi người khi ké thăm đình.
Ngay những ngôi đình trong khoảng thế kỷ XVI cho đến thế kỷ XVIII, điêu khắc trang trí đình làng có đậm thuộc tính nghệ thuật dân gian. những nhà điêu khắc vô danh xuất thân trong khoảng nông dân đã đưa vào đình làng các hình ảnh gần gũi sở hữu cuộc sống thực, hay là cả sở hữu giấc mơ của họ, mang một thời trang hết sức độc đáo và 1 tâm hồn hết sức sôi nổi. Khác với những kiến trúc tín ngưỡng khác, ngay ở những vị trí uy nghiêm của đình làng, ta cũng có thể gặp hình tượng các đôi trai gái đùa ghẹo nhau hay đang tình tự… trong khoảng thế kỷ XIX, điêu khắc đình làng hầu như chơi còn những cảnh sinh hoạt dân gian. trong khoảng đây chỉ còn các hình trang hoàng hoa lá và phổ biến là hình tứ linh (long, ly, quy, phượng). Trong các đình thế kỷ XIX, thường với các bức cửa võng trước điện thờ được chạm trổ khá công cu li.
Ở những ngôi đình miền Trung, điêu khắc trang trí ko phong phú như những ngôi đình miền Bắc. có người đã tổng kết về trang trí trên gỗ ở các ngôi đình vùng Thừa Thiên – Huế : “Trong kết cấu gỗ của nội thất tùy quan điểm thẩm mỹ mà dân làng sở hữu thể chạm trổ chi tiết đầu rồng, đuôi rồng ở nguồn cơn kèo, chạm hoa và tuyến phố chỉ xuyên tâm ở thanh xà và đòn tay. Việc chạm trổ phổ quát, thích ứng sở hữu các đình sở hữu kết cấu vừa phải, thanh thoả. Chạm trổ ít, thích nghi mang các đình mang kết cấu gỗ to lớn, đồ sộ…”. Đây cũng là tính chất trang hoàng đại quát của ngôi đình miền Trung. Nhưng ví như điêu khắc trang trí tên gỗ mang giảm sút thì trái lại, ở các ngôi đình miền Trung lại lớn mạnh hình thức trang hoàng bằng bí quyết đắp nổi vôi vữa và gắn những mảnh sành sứ lên phần ngoài của kiến trúc. Thường thì ở nóc mái và những con đường gờ mái, người ta trang hoàng hình tứ linh. Ơở hai đầu hồi thường được trang hoàng hình dơi xòe cánh bằng sành sứ để cầu phúc. Đây là cách trang trí phổ biến đời Nguyễn.
Đình miền Nam cũng mang lối trang trí đắp nổi mặt ngoài sắp giống đình miền Trung, nhưng điêu khắc trang trí trên gỗ thì cũng mang điểm khác biệt. hồ hết chạm khắc gỗ này đã có trong khoảng giữa thế kỷ XIX. Bốn cột đình thường được trang hoàng hình rồng, nên gọi là “long trụ”. rộng rãi nơi, long trụ chạm rời bên ngoài ốp vào, nhưng cũng có nơi long trụ được trổ một khối nguyên… Ngoài những cột long trụ đình Nam Bộ thường có các bao lam trước điện thờ, như cửa võng trong những đình miền Bắc, được chạm trổ rất tinh tướng, đề tài thường là tứ linh, cá hóa long, rồng, sư tử…
tương tự, điêu khắc trang hoàng, cùng có kiến trúc đã khiến cho đình mang các nét riêng trên chiều dài của đất nước.
0 nhận xét:
Đăng nhận xét